جاپلق (japelagh)يا معرب كلمه گاپله را مي توان يكي از مناطق مركزي ايران ناميد .
جاپلق در ابتداء از شمال تا دشت ساوه و قم و از غرب تا حوالي همدان و از شرق به
خوانسار و گلپايگان و از جنوب تا مناطق بختياري محدود مي شده است .
تركان ساكن جاپلق اين منطقه را چاپلق (chapelagh)يا (chaplagh)هم ميگويند .
مردم شهرستان ازنا آريايي و فارس و لهجه مردم آن فارسي
اراكي که به آن گاپله ای هم می گویند مي باشد. اقلیت های ترک
، ارامنه، یهودی ، گرجی ،بختیاری و قشقایی در شهرستان ازنا
زندگی میکنند که هرکدام تاریخی کهن از این خطه در سینه
دارند . اين شهر قبلاً جزء حوزه عراق عجم ( استان مركزي )
قرار گرفته بود كه در دومين تقسيمات كشوري در سال ۱۳۱۷
متاسفانه جزء حوزه لرستان قرار گرفت .
تعداد زيادي از اقوام ترك به دنبال شاه اسماعيل صفوي به صورت قبيله اي در
منطقه گاپله ساكن شده اند كه از آن مناطق مي توان به آشور آباد ، كلبر ، گل زرد
، ده موسي ، و لوزدر و … نام برد كه به علت گذشت زمان لهجه تركان گاپله با
تركهاي آدربايجان در اكثر كلمات اختلاف دارد .
شدت فرهنگ تركي در جاپلق به حدي است كه حتي در شهرستان ازنا
بسياري از افراد ترك زبان زندگي مي كنند و غالب كلمات نيز تركي مي
باشد .
