کاربرد GIScience در حفاظت از زیست‌بوم‌ها
کاربرد GIScience در حفاظت از زیست‌بوم‌ها با تأکید بر احیاء و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت اراک)
- مهدی مردیان 1
- محمود قدبیگی 2
- میترا جودکی 2
- حسین اکبری 2
1 پژوهشگر هیدرولوژیِ محیط‌زیست و دانش‌آموخته دکتری آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
2 شرکت سهامی آب منطقه‌ای مرکزی، اراک، ایران.
چکیده
علم اطلاعات جغرافیایی (GIScience) با در اختیار داشتن فناوری‌های مکان‌محور همچون سیستم موقعیت‌یاب جهانی، سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، کمک شایانی به مطالعات مختلف در علوم زمین ازجمله حفاظت از زیست‌بوم‌ها داشته است. در پژوهش حاضر، به کاربرد این علم در پروژه‌های 15 گانه طرح احیاء و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی که هدف آن حفاظت از زیست‌بوم‌ها برای سلامت محیط‌زیست است، در دشت اراک پرداخته شد. پروژه‌های این طرح در سه بخش 1- تولید و تدقیق داده‌ها و اطلاعات، 2- کنترل، نظارت و بهره‌برداری، 3- ذخیره‌سازی آب در آبخوان‌ها تعریف شده است. در هر بخش ضمن معرفی پروژه و زیرپروژه‌های مرتبط، کاربرد GIScience مشخص گردید. همچنین لایه‌های عمومی و موضوعی و نیز مدل‌های تصمیم‌گیری در برخی از این پروژه‌ها معرفی شدند. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان به این نکته اشاره کرد که بیشتر پروژه‌های طرح احیاء و تعادل‌بخشی مکان‌محور در حفاظت از زیست‌بوم‌ها هستند و مدیریت داده‌ها از مرحله جمع‌آوری تا نمایش نیازمند فن‌آوری‌های جغرافیایی است که GIScience به خوبی می‌تواند این پروژه‌ها را برای سلامت محیط‌زیست انسان، گیاه و سایر جانوران به منظور تأمین آب مورد نیاز مدیریت کند.
کلیدواژه‌ها: حفاظت، زیست‌بوم، احیاء و تعادل‌بخشی، اطلاعات جغرافیایی، مدیریت، منابع آب
منبع: مجله قوم زیست شناسی و حفاظت, 1(1), 56-69.
https://ethnobiocons.qom.ac.ir/
doi: 10.22091/ethc.2023.9711.1006
